در تبیین مفهوم هراس پایگاهی در کتاب نظریه های جامعه شناسی دکتر حسین ابوالحسن تنهایی آمده است: ((این اصطلاح اولین بار توسط سی رایت میلز (1916-1961) جامعه شناس رادیکال و تفسیر گرای آمریکایی عنوان شده است. میلز همصدا با بسیاری از متفکرین قرن بیستم منجمله مارکوزه و باتامور در تصحیح آرای کارل مارکس که معتقد بود: "طبقه متوسط از بین خواهد رفت و به طبفه کارگران صنعتی خواهد پیوست"  انگشت نهادند و بر آن بودند که طبقه متوسط خصلت انقلابی خویش را از دست داده است و تبدیل به افرادی مجزا از هم،نا متشکل و پراکنده شده اند که قشر وسیعی از مردم دنیای معاصر صنعتی را در بر گرفته است. این افراد بی تفاوت، بی علاقه و بدون جوشش زندگی و سرخورده از جبر اجتماعی و بیگانه با پرسشهای حیاتی تاریخ بشر سر در لاک غفلت فرو برده و از کنار هرچیزی به راحتی می گذرند.  این قشر که کارگران متخصص یا یقه سپیدان را نیز در بر می گیرد خواهان حفظ مراتب طبقاتی، پرستیژ و منزلت اجتماعی خود بوده و همین علاقه باعث می شود که همیشه به دلیل متشکل نبودن فعالیت ها و گردهمایی شان سراسیمه به دنبال الگوهای عادتی جامعه و برنامه های تحمیل شده نظام حاکم باشند. میلز این حالت را هراس پایگاهی (status panic) می نامد.هراس پایگاهی مهمترین و مرکزی ترین نقطه کشش جهت انجام فعالیت های طبقه متوسط و یقه سپیدان آمریکاست. جاه طلبی بورژوآ منشانه با رنگ و بوی آزاد صنعتی و فردگرایی در جامعه آمریکا هم انگیزه هایی می شوند تا هراس پایگاهی را در پوشش کسب موفقیت و رقابت آزاد پنهان کرده و بردگی و اطاعت افراد از نظام را توجیهی منطقی بخشند.))

       آنچه میلز تحت عنوان هراس پایگاهی مفهوم پردازی می کند مختص جوامع غرب  و به خصوص آمریکاست که به لحاظ فرماسیون اجتماعی و مناسبات طبقاتی  کاملا از جامعه ایران متفاوت است. اما حضور قدرتمند هراس پایگاهی را می توان درون جامعه ایران حس کردبا این تفاوت که نه فقط مختص قشری خاص بلکه جملگی نیروهای اجتماعی ایران را در بر می گیرد.

                                                                                                  این مطلب ادامه دارد

(فرجاد ناطقی)